Elektrische auto laden op zonnepanelen: slim laden, opbrengst en na 2027

Je berekent het aantal extra panelen door het jaarlijkse laadverbruik van je auto te delen door de opbrengst per paneel. De ANWB meldt dat de meeste elektrische auto's in de praktijk tussen de 15 en 20 kWh per 100 kilometer verbruiken. Bij een gangbaar jaarkilometrage kom je zo uit op een paar duizend kWh extra stroomvraag per jaar, bovenop je normale huishoudverbruik.

Extra panelen voor je auto = jaarlijks laadverbruik auto (kWh) ÷ opbrengst per paneel per jaar (kWh)

Het CBS meldt dat Nederlandse personenauto's in 2024 samen bijna 122 miljard kilometer aflegden, verdeeld over 9,9 miljoen auto's in gebruik; dat komt neer op ruim 12.300 km per auto per jaar. Reken je dat door met de ANWB-bandbreedte van 15 tot 20 kWh per 100 km, dan kom je uit op 1.845 tot 2.460 kWh laadverbruik per jaar. Onze eigen rekenhulp, de salderingscheck, rekent voorzichtig met 350 kWh opbrengst per paneel per jaar, om rekening te houden met een minder ideale dakligging.

Rijd je aanzienlijk meer dan gemiddeld, bijvoorbeeld met een leaseauto die veel zakelijke kilometers maakt, dan loopt dit aantal verder op. Bekijk op onze pagina hoeveel zonnepanelen je nodig hebt hoe je dit optelt bij je overige huishoudverbruik, zoals een warmtepomp of inductiekoken.

Slim laden betekent dat het laadmoment en de laadsnelheid van je auto automatisch worden afgestemd op de stroomprijs, het aanbod duurzame energie of de belasting van het elektriciteitsnet, meldt Milieu Centraal. Zonneladen en overschotladen zijn specifieke vormen daarvan: je laadpaal start of verhoogt het vermogen zodra je zonnepanelen meer stroom leveren dan je huishouden op dat moment verbruikt.

Voor slim laden heb je minimaal één slim apparaat nodig dat het laadproces kan aansturen, aldus Milieu Centraal. Dat kan een slimme laadpaal zijn die zelf reageert op zonneopbrengst, een laad-app die communiceert met je auto, of een energiemanagementsysteem dat meerdere apparaten in huis op elkaar afstemt. Milieu Centraal noemt als gunstige laadvensters, om het net te ontlasten, doorgaans tussen 9.00 en 16.00 uur of tussen 21.00 en 7.00 uur.

Drie voordelen van slim laden op een rij:

• Lagere kosten: je laadt op momenten dat de stroomprijs laag is, bijvoorbeeld tijdens zonneoverschot of daluren.
• Duurzamer rijden: je gebruikt meer eigen of groene stroom in plaats van grijze stroom van het net.
• Minder netbelasting: je vermijdt laden op piekmomenten, wat helpt bij netcongestie in je regio.

Overschotladen werkt overdag het beste, precies wanneer je auto vaak toch stilstaat op de oprit. Voor de meeste huishoudens is dat het moment waarop zonnepanelen het meeste opleveren.

Niet elke laadpaal kan automatisch meebewegen met je zonneopbrengst; daarvoor heb je een laadpaal met een dynamische, instelbare laadstroom nodig, in combinatie met een slimme meter of energiemeter die het overschot doorgeeft. Een eenvoudige laadpaal met een vast vermogen kan dit niet. Ook je aansluiting speelt mee: 1-fase (1x25A) levert maximaal 3,7 kW, 3-fase (3x25A) levert 7,4 of 11 kW, meldt Milieu Centraal.

Belangrijk bij zonneladen is de minimale laadstroom. Laadpalenfabrikant Blue Current meldt dat de meeste auto's en laadpunten een minimale laadstroom van 6 A per fase nodig hebben om een laadsessie te starten. Op 1-fase komt dat neer op ongeveer 1,4 kW aan overschot dat je zonnepanelen minimaal moeten leveren voordat het laden start; op 3-fase, waar je op elke fase minimaal 6 A nodig hebt, ligt die drempel op ongeveer 4,2 kW.

Minimaal vermogen om te starten = spanning (230V) × minimale stroom (6A) × aantal fasen

Voor huishoudens met een beperkt aantal panelen is 1-fase zonneladen daardoor eerder haalbaar dan volledig 3-fase zonneladen. Sommige moderne laadpalen schakelen automatisch tussen 1-fase en 3-fase, zodat je al bij een klein overschot begint te laden en later op de dag, als de zon meer levert, opschaalt. Meer over het kiezen van de juiste aansluiting en het eventueel verzwaren daarvan lees je op onze pagina over laadpaal thuis installeren.

Salderen stopt op 1 januari 2027, nam de Eerste Kamer op 17 december 2024 als wet aan. Vanaf die datum verrekent je energieleverancier verbruik en teruglevering niet langer automatisch tegen elkaar; je betaalt voor elke kWh die je van het net haalt en ontvangt een aparte terugleververgoeding voor wat je teruglevert, die niet negatief mag zijn en tot 1 januari 2030 minimaal 50% van het kale leveringstarief moet bedragen.

Zodra teruglevering minder oplevert dan zelf gebruiken, wordt het financieel aantrekkelijker om je zonnestroom direct zelf te verbruiken in plaats van terug te leveren. Je auto opladen op het moment dat de zon schijnt, is daarvoor een directe manier: elke kWh die je zo zelf verbruikt, hoef je niet tegen het volle tarief in te kopen én lever je niet terug tegen de veel lagere vergoeding. Onze rekenhulp, de salderingscheck, rekent voorzichtig met een stroomprijs van € 0,30 per kWh en, als voorzichtige aanname voor na 2027, een terugleververgoeding van € 0,04 per kWh.

Netto voordeel per zelf geladen kWh (na 2027) = stroomprijs (€ 0,30) − terugleververgoeding (€ 0,04) = € 0,26

Dit zijn richtcijfers uit onze rekenhulp; je eigen situatie hangt af van je rijgedrag, dakoriëntatie en energiecontract. Bereken je persoonlijke situatie via de salderingscheck of lees de volledige uitleg op de pagina over salderen dat in 2027 stopt.

Een dynamisch energiecontract laat de stroomprijs per uur meebewegen met de groothandelsprijs, in plaats van een vast tarief het hele jaar. Combineer je dit met slim laden, dan kan je laadpaal automatisch inkopen op het goedkoopste uur, ook als er weinig of geen zon is, bijvoorbeeld 's nachts. Dat is een aanvulling op zonneladen, niet een vervanging ervan: overdag laad je bij voorkeur op eigen zon, en op andere momenten profiteer je van een lage uurprijs.

Voor een thuisbatterij rekent onze rekenhulp met circa € 50 extra opbrengst per kWh batterijcapaciteit per jaar bij handelen op de uurprijs van een dynamisch contract. Voor de accu van je auto geldt een vergelijkbaar principe, al is de daadwerkelijke opbrengst sterk afhankelijk van hoeveel je auto op het juiste moment aan de laadpaal staat en of je auto op dit moment al bidirectioneel kan terugleveren. Meer over deze aannames en de combinatie met een batterij lees je op de pagina over een thuisbatterij met een dynamisch energiecontract.

Beide opties verhogen je eigen verbruik van zonnestroom, maar verschillen sterk in capaciteit en beschikbaarheid. Milieu Centraal meldt dat een gemiddelde thuisbatterij ongeveer 6 kWh kan opslaan, tegenover een typische elektrische auto-accu van rond de 60 kWh. Met alleen zonnepanelen gebruikt een huishouden doorgaans zo'n 30% van de opgewekte stroom direct zelf; met slim laden van de auto op zonnestroom loopt dat volgens Milieu Centraal op naar ruim 50%.

Milieu Centraal wijst erop dat je auto overdag vaak niet thuis staat, waardoor hij niet altijd beschikbaar is om precies op het moment van zonneoverschot te laden. Een thuisbatterij lost bovendien wel het avondgebruik op: stroom die je 's avonds nodig hebt, kan alleen een thuisbatterij nu al leveren, tenzij je auto bidirectioneel kan terugleveren. Voor veel huishoudens is de praktische keuze dan ook geen kwestie van of-of, maar van wat het beste past bij je rijpatroon en budget. Bereken op onze pagina hoeveel kWh thuisbatterij je nodig hebt welke capaciteit bij jouw verbruik past.

Een beperkt aantal automerken kan al stroom terugleveren aan je huis, bekend als bidirectioneel laden (V2H). Dat maakt van je auto tijdelijk een extra thuisbatterij, met een veel grotere capaciteit dan een vaste batterij. Op dit moment is dit nog beperkt tot een klein aantal merken en vaak gekoppeld aan een specifieke, gecertificeerde laadpaal, en is grootschalige beschikbaarheid nog niet aan de orde.

Voor de meeste huishoudens is bidirectioneel laden daarom nu nog geen instapklare oplossing om zonnestroom 's avonds te gebruiken; een vaste thuisbatterij is op dit moment het volwassen, direct leverbare alternatief. Wil je weten welke auto's en laadpalen dit al kunnen, wat het oplevert vergeleken met een vaste thuisbatterij en wanneer grootschalige uitrol wordt verwacht, lees dan het volledige overzicht op onze pagina over bidirectioneel laden: je auto als thuisbatterij.

Je aansluiting bepaalt hoeveel vermogen je laadpaal maximaal kan gebruiken, en dus ook hoe snel je op zonnestroom kunt laden. In delen van Nederland speelt daarnaast netcongestie, waarbij het elektriciteitsnet op piekmomenten meer capaciteit moet verwerken dan het aankan. Dat kan de wachttijd voor het verzwaren van je aansluiting van 1-fase naar 3-fase beïnvloeden.

Slim laden en zonneladen helpen juist om deze piekbelasting te verminderen, omdat je laadpaal minder vaak op het drukste moment van de dag stroom van het net trekt. Het volledige stappenplan voor de juiste aansluiting, het verzwaren ervan en de aanmelding bij je netbeheerder lees je op onze pagina over laadpaal thuis installeren.

De kosten van laadpaal en zonnepanelen samen bestaan uit twee losse investeringen: de laadpaal met installatie, en de zonnepanelen met omvormer en installatie. Beide onderdelen kun je apart of gecombineerd laten plaatsen, en beide leveren een eigen besparing op die groter wordt naarmate je meer eigen zonnestroom gebruikt in plaats van teruglevert.

Praktische stappen om deze combinatie voordelig te maken:

• Kies een laadpaal met slim laden of overschotladen, anders profiteer je niet automatisch van je eigen zonnestroom.
• Check je aansluiting vooraf, zodat laadpaal en eventuele extra apparatuur, zoals een warmtepomp, binnen je aansluitcapaciteit passen.
• Overweeg een thuisbatterij als je vooral 's avonds rijdt en je overdag opgewekte stroom wilt bewaren.
• Vraag een dynamisch energiecontract aan als je flexibel kunt laden, om ook op goedkope netmomenten te profiteren.

De exacte prijzen voor beide onderdelen, inclusief indicatieve marktprijzen en installatiekosten, vind je op onze pagina's over de kosten van een laadpaal thuis en wat zonnepanelen kosten.

Mijnhuisinstallaties regelt advies, een vaste prijs na een gratis schouw en de installatie van je laadpaal en/of zonnepanelen door een InstallQ-erkende installateur, volgens NEN 1010. Je betaalt pas na oplevering. Overweeg je beide tegelijk te laten plaatsen, dan kijken we bij de schouw meteen mee of je aansluiting geschikt is voor slim laden op zonnestroom, en welke laadpaal daarvoor het beste past. Bekijk de mogelijkheden op onze pagina's voor zonnepanelen en laadpaal, of neem contact met ons op voor een vrijblijvende afspraak.