Cv-ketel vervangen door een warmtepomp: kosten en de juiste keuze

Vervang je een oude of kapotte cv-ketel het beste door een nieuwe ketel, een hybride warmtepomp of een volledig elektrische warmtepomp? Dat hangt vooral af van je isolatie, je budget en hoe snel je van het aardgas af wilt: een nieuwe ketel is het goedkoopst maar houdt je aan het gas, een hybride warmtepomp bespaart 60 tot 70% aardgas met je bestaande ketel als back-up, en een all-electric warmtepomp maakt je in één keer helemaal gasloos. Geen van de drie is in 2026 verplicht; je kiest zelf, al kondigt het kabinet vanaf 2029 mogelijk een norm aan.

Een cv-ketel gaat gemiddeld zo'n 15 jaar mee, blijkt uit onderzoek van de Consumentenbond onder ruim 7.000 huishoudens: bij de helft ging de vorige ketel minstens 15 jaar mee, en minder dan 1 op de 10 ketels begeeft het al binnen 10 jaar. Is jouw ketel 10 jaar of ouder, dan is de kans op een storing reëel — en juist dan is de verleiding groot om in paniek dezelfde ketel terug te laten plaatsen, terwijl dit hét moment is om tussen ketel, hybride en all-electric te kiezen. Milieu Centraal adviseert dan ook: wacht niet tot de ketel stuk is, want dan zit je zonder verwarming en neem je een overhaaste beslissing.

Dit artikel zet op een rij wat een nieuwe ketel, hybride en all-electric warmtepomp in 2026 kosten, hoe het zit met een eventuele verplichting, of een elektrische boiler een alternatief is, wat er gebeurt met je warm water en gasaansluiting, en waarom je dit beter niet uitstelt tot de winter. Voor de vraag of jouw huis geschikt is voor een warmtepomp verwijzen we naar is mijn huis geschikt voor een warmtepomp; hier ligt de nadruk op het beslismoment zelf, nu je ketel oud is of het al heeft begeven.

Een cv-ketel gaat gemiddeld ongeveer 15 jaar mee, meldt de Consumentenbond op basis van onderzoek onder ruim 7.000 respondenten. Bij de helft ging de vorige ketel minstens 15 jaar mee, en bij minder dan 1 op de 10 huishoudens gaf de ketel er al binnen 10 jaar de brui aan. Is je ketel 10 jaar of ouder, dan adviseert de Consumentenbond er rekening mee te houden dat hij een keer kapot kan gaan: hoe ouder de ketel, hoe groter de kans op storingen.

Goed onderhoud verlengt de levensduur: de Consumentenbond rekent op onderhoudskosten vanaf ongeveer € 80 per jaar, circa € 1.200 over een levensduur van 15 jaar. Signalen dat vervanging dichterbij komt, zijn een dalend rendement, vaker terugkerende storingen, of een monteur die aangeeft dat onderdelen niet meer leverbaar zijn.

Wacht daarbij niet tot de ketel er in de kou mee ophoudt: Milieu Centraal raadt aan op tijd te beginnen met informatie zoeken, in plaats van te wachten tot de ketel stuk is. Een defecte ketel midden in de winter geeft je geen tijd om offertes te vergelijken of rustig tussen ketel, hybride en all-electric te kiezen — je neemt dan de snelste oplossing, niet per se de beste.

Bij vervanging heb je in essentie drie routes: een nieuwe cv-ketel op aardgas, een hybride warmtepomp die je bestaande of een nieuwe ketel combineert met een kleine elektrische warmtepomp, of een all-electric warmtepomp waarbij de ketel helemaal verdwijnt. Een vierde, veelgezochte optie — vervangen door een losse elektrische boiler — lost alleen je warme tapwater op en is geen vervanging voor je ruimteverwarming; daarover meer verderop.

• Nieuwe cv-ketel: laagste investering, je blijft volledig afhankelijk van aardgas.
• Hybride warmtepomp: middenweg, bespaart fors op gas met behoud van je ketel als back-up.
• All-electric warmtepomp: hoogste investering en hoogste subsidie, geen gasaansluiting meer nodig, wel hogere eisen aan isolatie.

Welke optie het beste past, hangt sterk af van je isolatiegraad, je afgiftesysteem en je gasverbruik. Twijfel je daarover, doorloop dan eerst de check bij is mijn huis geschikt voor een warmtepomp, inclusief de verwarmingstest waarbij je je ketel tijdelijk op 50 graden zet.

Een nieuwe cv-ketel kost inclusief installatie gemiddeld € 1.600 tot € 3.400, meldt de Consumentenbond; een kale ketel zonder installatie kost daarbinnen € 900 tot € 3.000. Milieu Centraal noemt voor een gemiddelde woning een vergelijkbaar bedrag van circa € 2.100 inclusief installatie.

Dat is de goedkoopste weg van de drie, maar je blijft volledig afhankelijk van aardgas met de bijbehorende vaste kosten. Ook krijg je voor een nieuwe cv-ketel op zich geen ISDE-subsidie; die is voorbehouden aan warmtepompen, zonneboilers en isolatie. Een nieuwe ketel is daarmee vooral aantrekkelijk als je woning nog niet klaar is voor een warmtepomp of je budget nu geen grotere investering toelaat.

Een hybride warmtepomp kost gemiddeld € 4.000 tot € 7.000 inclusief installatie als je je bestaande ketel behoudt, en € 6.000 tot € 8.500 met een nieuwe ketel erbij, meldt de Consumentenbond. Dat is duurder dan alleen een nieuwe ketel, maar hij bespaart in een matig geïsoleerd huis 60 à 70% aardgas, en je krijgt er ISDE-subsidie voor: altijd minimaal € 500, met € 2.125 als voorbeeld voor een 4 kW-toestel met label A+++.

Omdat de ketel als back-up blijft functioneren, hoef je je radiatoren meestal niet te vervangen. De volledige kostenopbouw en het rekenvoorbeeld staan bij hybride warmtepomp: kosten, besparing en voor wie geschikt; een bredere prijsvergelijking vind je bij wat kost een warmtepomp in 2026.

Een all-electric warmtepomp kost tussen de € 8.000 en € 16.000 voor een lucht-waterinstallatie, en tussen de € 15.000 en € 30.000 voor een bodemwarmtepomp, meldt de Consumentenbond. Bij dit type verdwijnt de cv-ketel volledig: de warmtepomp verzorgt zowel je ruimteverwarming als je warme tapwater, meestal via een aparte boiler. Daar staat een hogere ISDE-subsidie tegenover: in het rekenvoorbeeld van Milieu Centraal € 3.025 voor een lucht-waterwarmtepomp van 8 kW, en € 4.425 voor een bodemwarmtepomp.

Een all-electric warmtepomp stelt wel duidelijk hogere eisen aan je woning dan een hybride, zoals goede dak-, vloer- en spouwmuurisolatie en HR++ glas. Is je huis daar nog niet klaar voor, dan is eerst isoleren of tijdelijk voor hybride kiezen vaak verstandiger. De volledige geschiktheidscheck staat bij is mijn huis geschikt voor een warmtepomp.

Deze bedragen zijn richtprijzen van de Consumentenbond en Milieu Centraal voor gangbare woningsituaties; jouw eigen prijs hangt af van vermogen, afgiftesysteem en de complexiteit van de installatie, en volgt bij ons pas na een gratis schouw.

Nee, in 2026 ben je niet verplicht om bij vervanging van je cv-ketel een hybride warmtepomp te plaatsen. Een eerder kabinet kondigde in 2022 aan dat die verplichting per 2026 zou ingaan, maar een volgend kabinet heeft die normering geschrapt: "Het huidige kabinet ziet af van de voorgenomen normering van verwarmingsinstallaties per 2026," staat in een rapport van Rijksoverheid.nl van 31 oktober 2024. Je mag dus gewoon een nieuwe cv-ketel op aardgas laten plaatsen.

Wel kondigt het coalitieakkoord "Aan de slag" van eind januari 2026 aan dat een hybride of slimme warmtepomp vanaf 2029 de minimale norm zou moeten worden bij ketelvervanging op plekken zonder warmtenet, meldt Vereniging Warmtepompen op basis van dat akkoord. Dat betekent niet dat een cv-ketel dan verboden wordt, maar dat de warmtepomp het uitgangspunt wordt. Op het moment van schrijven is dit plan nog niet omgezet in wetgeving en heeft het nog geen meerderheid in de Tweede Kamer.

Voor wie nu voor de keuze staat, verandert dit weinig: ISDE-subsidie en de Warmtefonds-lening zijn er sowieso al als stimulans, los van een eventuele toekomstige norm.

Niet voor je hele verwarming: een elektrische boiler levert alleen warm kraanwater en verwarmt je kamers niet. Wie zoekt op "cv-ketel vervangen voor elektrische boiler" bedoelt vaak eigenlijk volledig van het gas af, maar een losse elektrische boiler is daarvoor geen vervanging van je cv-ketel.

Belangrijker nog: een elektrische ketel als hoofdverwarming is niet toegestaan. Milieu Centraal is daar expliciet over: dit soort ketels gebruikt veel stroom en is duur en niet klimaatvriendelijk, en "voor het verwarmen van je huis zijn deze ketels daarom in strijd met het Besluit bouwwerken leefomgeving" — de rijksregels die ook via het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) worden toegelicht. Een warmtepomp gaat met een SCOP van 3 tot 5 juist veel efficiënter met stroom om.

Wil je wél volledig elektrisch, dan zijn er twee legale routes: een all-electric warmtepomp voor zowel verwarming als warm water, of een losse warmtepompboiler die alleen je tapwater verzorgt terwijl een ander systeem de ruimteverwarming blijft doen. Zo'n warmtepompboiler verbruikt ruim 70% minder stroom dan een gewone elektrische boiler. Alles over dat toestel staat bij warmtepompboiler voor warm water.

Bij een hybride warmtepomp blijft je bestaande cv-ketel meestal gewoon het warme water verzorgen; er verandert voor je douche of kraan feitelijk niets. Bij een all-electric warmtepomp verdwijnt de ketel, en komt er een aparte boiler of een geïntegreerd voorraadvat bij voor je warme tapwater. Heb je liever losse componenten, dan kan een warmtepompboiler die rol zelfstandig vervullen.

Je gasaansluiting blijft nodig zolang er een cv-ketel in huis staat. Ga je all-electric, dan kun je de gasmeter definitief opzeggen: sinds 1 februari 2024 verwijdert je netbeheerder die aansluiting gratis voor kleinverbruikers, meldt Netbeheer Nederland, mits de netbeheerder zelf het moment van verwijderen mag bepalen. Wil je een zelfgekozen datum, dan brengt de netbeheerder daarvoor wel kosten in rekening. Zodra de aansluiting weg is, vervallen ook de vaste jaarlijkse kosten voor gastransport en netbeheer.

De staat van je isolatie en afgiftesysteem is meestal doorslaggevend bij de keuze tussen een nieuwe ketel, hybride of all-electric. Onderstaand overzicht geeft een eerste richting; een installateur bevestigt dit tijdens een schouw aan de hand van je specifieke woning.

Twijfel je tussen de opties, doorloop dan eerst de verwarmingstest bij is mijn huis geschikt voor een warmtepomp. Een warmtepomp verhoogt daarnaast je stroomverbruik, wat de combinatie met zonnepanelen aantrekkelijker maakt, zeker nu de salderingsregeling per 1 januari 2027 stopt; wat dat voor jouw situatie betekent, reken je uit met onze salderingscheck of lees je bij salderen stopt in 2027: wat betekent dat.

Wachten tot je ketel het in de kou begeeft, is de duurste en meest stressvolle manier om deze beslissing te nemen. Milieu Centraal waarschuwt daar expliciet voor: begin op tijd met informatie zoeken, want een noodgeval in het stookseizoen laat je geen tijd om offertes te vergelijken.

Installateurs hebben in het najaar en de winter bovendien de langste wachttijden, juist omdat iedereen dan met spoed een oplossing zoekt. Het ISDE-budget is jaarlijks vastgesteld: raakt het op, dan stopt de subsidie voor dat jaar, ook als je aan alle voorwaarden voldoet — de actuele stand en hoe je aanvraagt, staat bij ISDE-subsidie warmtepomp 2026. Plan je op tijd, dan kun je rustig een schouw laten uitvoeren en de Energiebespaarlening van het Nationaal Warmtefonds meenemen in je financiering, in plaats van halsoverkop een lening te moeten regelen.

Wij hanteren voor warmtepompen geen vaste prijslijst, omdat de juiste keuze en het juiste vermogen sterk afhangen van je woning, isolatie en afgiftesysteem. Je krijgt wel altijd eerst een gratis schouw aan huis door een InstallQ-erkende installateur, waarna je één vaste offerteprijs ontvangt inclusief btw en installatie, zonder verrassingen achteraf. Zodra je financiering rond is, betaal je een aanbetaling van € 500 en het restant na oplevering. Op verzoek helpen we je ook op weg bij het aanvragen van de ISDE-subsidie en eventueel de Energiebespaarlening van het Nationaal Warmtefonds. Bekijk de mogelijkheden bij warmtepomp, of reken uit wat het wegvallen van salderen betekent met onze salderingscheck.