Warmtepomp zonder buitenunit: soorten, werking en kosten

Een warmtepomp zonder buitenunit haalt zijn warmte niet uit een ventilator op de gevel of in de tuin, maar uit ventilatielucht die je huis toch al afvoert, uit buitenlucht via kanalen door dak of gevel, of uit de bodem. Er bestaan vier varianten: de ventilatiewarmtepomp, de warmtepomp met binnenopstelling en luchtkanalen, de bodemwarmtepomp en de warmtepompboiler op ventilatielucht. Alle vier verwarmen zonder een zichtbare of hoorbare buitenunit, maar ze verschillen flink in wat ze wel en niet kunnen.

De aanleiding is meestal een van drie dingen: geen goede plek voor een buitenunit, de VvE of gemeente staat er geen toe, bijvoorbeeld bij een monument, of je wilt geen extra geluid op de erfgrens. Fabrikanten als ATAG, Inventum en Nefit-Bosch brengen daar sinds kort specifieke modellen voor uit, naast de langer bestaande bodemwarmtepomp en ventilatiewarmtepomp.

Dit artikel zet de vier types naast elkaar op werking, rendement, geluid, ruimte, kosten en ISDE-subsidie, en legt uit voor wie een appartement, VvE-woning of monument dit oplost. Voor de volledige vergelijking van alle warmtepomptypen zie soorten warmtepompen: lucht-water, bodem of lucht-lucht.

Vier soorten warmtepompen werken zonder buitenunit; ze verschillen vooral in waar ze hun warmte vandaan halen en wat ze verwarmen.

De ventilatiewarmtepomp en de bodemwarmtepomp komen uitgebreid aan bod in soorten warmtepompen en de warmtepompboiler in warmtepompboiler: werking, verbruik en besparing; hier ligt de nadruk op de nieuwere binnenopstelling met luchtkanalen, die in geen van beide artikelen aan bod komt.

Een warmtepomp met binnenopstelling staat volledig binnen, meestal op zolder, en gebruikt nog steeds buitenlucht als warmtebron, maar zuigt die aan en blaast die uit via twee luchtkanalen door dak of gevel in plaats van via een zichtbare buitenunit; het hele toestel, inclusief compressor, zit dus binnenshuis.

De ATAG Interion is hiervan het bekendste Nederlandse voorbeeld: een hybride warmtepomp die je op zolder naast de cv-ketel plaatst, met twee dakdoorvoeren voor de aan- en afvoer van buitenlucht. Volgens de fabrikant is het toestel in één dag met twee monteurs te plaatsen en gebruikt het natuurlijke koudemiddel R290 (propaan) in een hoeveelheid onder de 152 gram, wat plaatsing binnenshuis vereenvoudigt.

De Inventum BEN Dual-AIR werkt vergelijkbaar, maar combineert twee bronnen: ventilatieretourlucht en buitenlucht via kanalen, waarbij het systeem automatisch buitenlucht bijschakelt zodra de warmtevraag oploopt. Beide toestellen leveren, anders dan de ventilatiewarmtepomp hieronder, in theorie voldoende vermogen om als volwaardige hybride bron te dienen, niet alleen als bijverwarming.

Een ventilatiewarmtepomp haalt warmte uit de lucht die je huis toch al afvoert via mechanische ventilatie, en heeft daarvoor geen luchtkanalen door de gevel nodig: hij sluit aan op het bestaande ventilatiekanaal. Dit kan alleen bij woningen met centrale mechanische afzuiging, wat geldt voor circa 3 op de 10 woningen, vrijwel altijd gebouwd na 1975, meldt Milieu Centraal.

Het belangrijkste verschil met de binnenopstelling hierboven is het vermogen: een ventilatiewarmtepomp gebruikt alleen de beperkte warmte in de afgezogen lucht, en kan daardoor bijna nooit je hele gasverbruik vervangen. Hij werkt altijd samen met de bestaande cv-ketel, net als een gewone hybride warmtepomp met buitenunit. Voor de volledige werking en het rekenvoorbeeld zie soorten warmtepompen: lucht-water, bodem of lucht-lucht.

Een bodemwarmtepomp heeft nooit een buitenunit gehad: hij haalt zijn warmte via een boring of bodemlus uit de grond, waar de temperatuur het hele jaar vrij constant is. Na de aanleg maakt dit type geen hoorbaar geluid meer en staat er niets zichtbaars meer in de tuin, meldt Milieu Centraal.

Van de vier typen in dit artikel heeft de bodemwarmtepomp het hoogste en stabielste rendement, met een SCOP van 4,5 tot 5 volgens de Consumentenbond, en is hij de enige die zonder hybride constructie je volledige huis en tapwater kan verwarmen. Wel maken de boor- en installatiekosten alleen al 40% tot 60% van de totale prijs uit, en niet elk perceel is geschikt voor een boring; de volledige uitleg staat bij soorten warmtepompen: lucht-water, bodem of lucht-lucht.

Ja, bij de binnenopstelling en de ventilatiewarmtepomp ligt het rendement doorgaans lager dan bij een vergelijkbare warmtepomp mét buitenunit, terwijl de bodemwarmtepomp juist het hoogste rendement van alle typen haalt.

De cijfers zijn niet één-op-één vergelijkbaar: de COP van de ATAG Interion is een fabrikantwaarde op twee vaste meetpunten (EN 14511), terwijl de Consumentenbond-cijfers een SCOP zijn, gemiddeld over een heel stookseizoen. Wel verliest een binnenopstelling die buitenlucht aanzuigt via een kanaal een deel van zijn rendement aan de langere luchtweg, vergeleken met een buitenunit die lucht rechtstreeks aanzuigt. Voor de ventilatiewarmtepomp publiceert Milieu Centraal geen los SCOP-cijfer, alleen een rekenvoorbeeld, te vinden bij soorten warmtepompen.

Een warmtepomp zonder buitenunit verplaatst het geluid van de erfgrens naar binnen, en bij de binnenopstelling is dat binnengeluid merkbaar hoger dan bij een gewone binnenunit, waarvan alleen de hydraulische module binnen staat en de compressor buiten. Die binnenunit produceert 18 tot 40 dB(A), meldt Mitsubishi Electric, zoals uitgewerkt in geluid warmtepomp: hoeveel dB, de 40 dB-regel en stille plaatsing.

Bij een binnenopstelling zit de complete compressor binnenshuis, in plaats van alleen de stillere hydraulische module; dat verklaart waarom deze toestellen met 42 tot 56 dB(A) dichter bij het geluid van een oven of afzuigkap zitten dan bij het gefluister van een gewone binnenunit. ATAG beperkt dit met dempers, een ontkoppelde compressor en flexibele leidingen. Let op: de cijfers voor de Inventum BEN Dual-AIR zijn een geluidsvermogen (Lwa), niet de geluidsdruk die je op afstand ervaart, zoals uitgelegd in het geluidsartikel hierboven; plaats zo'n toestel daarom bij voorkeur niet direct naast een slaapkamer.

Een warmtepomp zonder buitenunit vraagt meer binnenruimte dan een gewone lucht-waterwarmtepomp, omdat het toestel zelf volledig binnen staat in plaats van deels buiten.

Voor de kanalen geldt: hoe korter de leiding en hoe minder bochten, hoe minder rendementsverlies. Installateurs raden daarom een plek in een hoek of aan het dak aan, dicht bij waar de kanalen naar buiten kunnen; een te lange of bochtige route is een reden waarom niet elke zolder geschikt is, wat een installateur tijdens de schouw beoordeelt.

De aanschafprijs van een warmtepomp zonder buitenunit ligt doorgaans hoger dan een vergelijkbare hybride warmtepomp met buitenunit, al haalt de ISDE-subsidie een deel van dat verschil weg.

Eén installatiebedrijf noemt voor de ATAG Interion een vaste all-in prijs van € 3.950 inclusief installatie en ISDE-subsidie; dat is een voorbeeldprijs van één aanbieder, geen landelijk gemiddelde. Voor de precieze ISDE-formule en voorwaarden zie ISDE-subsidie warmtepomp 2026; voor kosten van alle typen naast elkaar zie wat kost een warmtepomp in 2026.

Ja, voor een appartement, VvE-woning of monument is een warmtepomp zonder buitenunit vaak de meest praktische optie, omdat er geen unit op de gevel, het dak of in de tuin nodig is. Een ventilatiewarmtepomp ligt het meest voor de hand, mits het gebouw al centrale mechanische ventilatie heeft; een binnenopstelling kan ook, maar vraagt een geschikte plek voor de dak- of geveldoorvoer, en een bodemwarmtepomp vraagt tuinruimte voor een boring.

Belangrijk om te weten: dat wint niet automatisch de vergunning of toestemming. Ook een geveldoorvoer voor luchtkanalen is in een VvE een wijziging aan een gemeenschappelijk deel, en vraagt daarom net als een buitenunit vooraf toestemming van de vergadering van eigenaars. Bij een rijksmonument of gemeentelijk monument geldt hetzelfde: je mag in de regel geen openingen in de muren maken, meldt Wim Jakobsen, teamleider bij Monumentenwacht Zeeland; check daarom altijd vooraf bij de gemeente of een omgevingsvergunning nodig is, ook zonder zichtbare buitenunit. Een ventilatiewarmtepomp op een al bestaand ventilatiekanaal ontwijkt dat probleem het best. De volledige VvE- en vergunningsregels, die in grote lijnen ook voor een doorvoer gelden, staan bij airco buitenunit plaatsen: regels, geluid, vergunning en VvE.

De belangrijkste nadelen zijn een hogere prijs, meer geluid binnenshuis, en minder installateurs met ervaring in deze relatief nieuwe toestellen.

• Hogere prijs: een binnenopstelling kost doorgaans meer dan een vergelijkbare hybride warmtepomp met buitenunit, ook na aftrek van de ISDE-subsidie.
• Meer geluid binnenshuis: met 42 tot 56 dB(A) is een binnenopstelling hoorbaarder in huis dan de 18 tot 40 dB(A) van een gewone binnenunit met de compressor buiten.
• Grotere ingreep in de woning: twee dak- of geveldoorvoeren zijn een blijvende bouwkundige aanpassing, met risico op tocht en lekkage bij slechte afwerking.
• Minder ervaren installateurs: omdat deze toestellen nieuw zijn, hebben nog niet alle installateurs er ervaring mee, wat keuze en onderhoud kan beperken.
• Geen garantie tegen vergunningsplicht: bij een monument of VvE blijft een doorvoer vaak net zo vergunnings- of toestemmingsplichtig als een buitenunit.
• Beperkt vermogen bij ventilatiewarmtepomp: dit type vervangt bijna nooit je volledige gasverbruik en blijft afhankelijk van de bestaande cv-ketel.
• Hoge investering bij bodemwarmtepomp: het hoogste rendement komt met de hoogste aanschafprijs en een perceel dat geschikt moet zijn voor een boring.

Wij hanteren voor warmtepompen geen vaste prijslijst, omdat de juiste keuze afhangt van je woning, je ventilatiesysteem en of er ruimte is voor een buitenunit, kanalen of een boring. Je krijgt wel altijd een gratis schouw aan huis door een InstallQ-erkende installateur, waarna je één vaste offerteprijs ontvangt, inclusief btw en installatie. Zodra je financiering rond is, betaal je een aanbetaling van € 500 en het restant na oplevering. Bekijk de mogelijkheden bij warmtepomp, of neem contact op voor een vrijblijvend gesprek.